Cuộc Chơi Narrative Trong Chính Trị: Bài Học Từ Vụ Bỏ Cuộc Của Graham Platner
Khi mã nguồn biết kể chuyện, thị trường lắng nghe.
Nhưng nếu mã nguồn đó là một vụ bê bối chính trị, liệu thị trường – ở đây là cử tri – có còn lắng nghe với cùng một sự ngây thơ? Tôi đã theo dõi hàng trăm câu chuyện crypto: từ rug pull, FUD, đến những bản nâng cấp giao thức. Nhưng sáng nay, một bài báo về chính trị Mỹ đã kéo tôi ra khỏi biểu đồ DeFi. Graham Platner, một ứng cử viên Dân chủ cho Thượng viện Maine, rút lui vì bị cáo buộc hành hung. Nghe quen không? Giống như một dự án đang pump bỗng nhiên rút thanh khoản, để lại một câu hỏi: ai thực sự có lợi?
Hãy đặt khung hình. Maine là một bang đặc biệt. Thượng nghị sĩ đương nhiệm Susan Collins, một đảng viên Cộng hòa ôn hòa, đã tại vị từ 1997. Bà là một trong những chính trị gia khó bị đánh bại nhất nước Mỹ, nhờ vào thương hiệu "lưỡng đảng" và sự ủng hộ từ cả hai phía. Cuộc đua năm 2020, Collins đã thắng sít sao trước Sara Gideon với chỉ 8% chênh lệch. Năm 2026, cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sẽ quyết định nhiều ghế Thượng viện, và Maine là một trong những mục tiêu hàng đầu của đảng Dân chủ. Platner, một luật sư, từng được coi là ứng cử viên tiềm năng để huy động tiền và gây áp lực. Nhưng giờ đây, cái gọi là "narrative" của chiến dịch đã thay đổi hoàn toàn.
Điều thú vị là cách câu chuyện được đóng khung. Tin tức từ Crypto Briefing – một trang web về tiền điện tử – lại đăng bài về chính trị. Điều đó tự nó đã là một tín hiệu. Cũng giống như khi một tài khoản Twitter không liên quan đột nhiên tweet về một dự án, tôi luôn tự hỏi: ai đang kể câu chuyện này và vì sao? Trong trường hợp này, câu chuyện về Platner đã được dệt thành một tấm vải lạc quan cho đảng Dân chủ: "Việc Platner rút lui có thể giúp đảng Dân chủ chọn một ứng cử viên mới mạnh hơn, từ đó tăng cơ hội đánh bại Collins." Nghe có vẻ hợp lý, nhưng giống như một câu chuyện tăng trưởng DeFi được thổi phồng quá mức, nó che giấu một sự thật phản trực giác.
Từ góc nhìn của một người săn narrative, tôi thấy một điểm mù. Việc một ứng cử viên rút lui vì bê bối thường để lại một vết sẹo cho cả đảng. Các nhà tài trợ sẽ do dự khi rót tiền vào một chiến dịch mới, vì họ sợ rằng không khí độc hại vẫn còn. Hơn nữa, việc thay ngựa giữa dòng – nhất là khi chỉ còn vài tháng nữa là bầu cử sơ bộ – làm gián đoạn quỹ đạo xây dựng nhận diện thương hiệu. Hãy nhìn vào 2016, khi đảng Dân chủ có một cuộc bầu cử sơ bộ khốc liệt giữa Clinton và Sanders. Cuộc chiến nội bộ đã làm suy yếu chiến dịch tổng thể. Ở Maine, nếu Platner rút lui, cuộc đua sơ bộ sẽ trở nên hỗn loạn, và Susan Collins có thể tận dụng điều đó để khắc họa đối thủ là "đảng Dân chủ hỗn loạn".
Tôi nhớ lại một bài học từ năm 2021, khi tôi chia sẻ câu chuyện về việc mất 3 con Bored Ape vì quá bận làm truyền thông cộng đồng. Mất một con, học được một rừng. Tương tự, nếu đảng Dân chủ mất Platner, họ có thể mất luôn cơ hội giành ghế. Còn nếu họ thay thế bằng một người có uy tín hơn, như thị trưởng Portland hay một nhà hoạt động nổi tiếng, thì câu chuyện có thể xoay chuyển. Nhưng lúc này, khi bài báo được viết, chưa có ai được nêu tên. Đó là một khoảng trống thông tin – giống như một block còn trống trong blockchain, chờ được lấp đầy.
Vậy điều gì thực sự đang diễn ra? Tôi cho rằng câu chuyện này không chỉ đơn giản là "Platner bỏ cuộc vì bê bối, Dân chủ có cơ hội". Nó là một minh chứng cho thấy cách các câu chuyện chính trị được tạo ra để phục vụ một mục đích nhất định. Crypto Briefing – một trang web về blockchain – đăng tin này có thể là một nỗ lực nhắm đến độc giả quan tâm đến chính sách tiền điện tử (vì Collins có quan điểm bảo thủ về crypto). Nếu họ muốn thúc đẩy việc bầu một Dân chủ thân thiện hơn với crypto, thì câu chuyện "Platner rút lui giúp Dân chủ thắng" là một meme tích cực. Nhưng nếu người thay thế lại là một người cứng rắn phản crypto, thì meme đó sẽ phản tác dụng.
Trong crypto, tôi đã chứng kiến vô số lần FUD (sợ hãi, không chắc chắn, nghi ngờ) bị thổi phồng để kéo giá xuống, sau đó những người có thông tin nội bộ mua vào. Ở đây, FUD về Platner có thể đang được sử dụng để loại bỏ một ứng cử viên yếu, mở đường cho một người mạnh hơn – nhưng điều đó cũng có thể là một cạm bẫy. Nếu người mới không thể huy động được sự ủng hộ, thì đảng Dân chủ sẽ đổ lỗi cho Platner vì đã rút lui quá muộn.
Cuối cùng, câu hỏi đặt ra là: ai sẽ hưởng lợi từ narrative này? Không phải Platner, người mất uy tín. Cũng không phải đảng Dân chủ ngay lúc này. Có thể là Susan Collins, người đang âm thầm xem đối thủ tự hủy diệt. Nhưng cũng có thể là những nhà đầu tư crypto đang mong đợi một Thượng viện Dân chủ hơn để thúc đẩy quy định rõ ràng – họ sẽ cổ vũ cho bất kỳ câu chuyện nào làm suy yếu Collins.
Khi mã nguồn biết kể chuyện, thị trường lắng nghe. Nhưng liệu thị trường có đang lắng nghe đúng câu chuyện? Hãy nhìn vào động cơ của người kể. Hãy nhìn vào điểm yếu trong logic. Và nhớ rằng, trong cả chính trị lẫn crypto, narrative là thứ mạnh nhất và cũng dễ bị thao túng nhất. Lửa bắt đầu từ một câu chuyện – và lần này, ngọn lửa có thể thiêu rụi hy vọng của đảng Dân chủ, hoặc thắp sáng con đường mới. Chúng ta sẽ biết khi nào block tiếp theo được khai thác.